TÜRKİYE’DE İŞ KAZALARININ EN YOĞUN YAŞANDIĞI İLK 5 SEKTÖR AÇIKLANDI

Türkiye'de iş kazalarının en yoğun yaşandığı ilk 5 sektör açıklandı. NACE Bölümü kapsamında yapılan değerlendirmelere göre; inşaat, yiyecek ve içecek hizmetleri, gıda imalatı, konaklama ve perakende sektörleri iş kazalarının en çok görüldüğü alanlar olarak ilk 5 sırada yer aldı.

İktisadi Faaliyet Kolları (NACE Rev.2) sınıflamasında "I" ana başlığı (Konaklama ve Yiyecek Hizmeti Faaliyetleri) altında, "55" kodu ile işlem gören konaklama sektörü, yasal olarak genel açıdan "Tehlikeli" ve "Az Tehlikeli" risk statüsünde ağırlık gösteriyor.

"KONAKLAMA SEKTÖRÜ İŞ KAZALARINDA İLK 4.SIRADA"

Konaklama Sektörünün NACE kodlarına göre dağılımı ve tehlike sınıfları şu şekilde sıralandı:

Konaklama Sektörü NACE Kodları ve Risk Statüleri

55.10 - Oteller ve benzer konaklama yerleri: Az Tehlikeli İstisna: Termal oteller, kaplıcalar ve şifalı su tesisleri sağlık/tedavi unsurları barındırdığı için Tehlikeli sınıfta yer alır.

55.20 - Tatil ve diğer kısa süreli konaklama yerleri: Az Tehlikeli (Dağ evleri, pansiyonlar, kiralık tatil evleri, bungalovlar vb.)

55.30 - Kamp alanları, motorlu karavan ve karavan parkı faaliyetleri: Az Tehlikeli

55.90 - Diğer konaklama yerleri: Az Tehlikeli

(Öğrenci yurtları, işçi yatakhaneleri, ordu evleri vb.)

"Az Tehlikeli" Görünse de Operasyonel Risk Büyük

Uzmanlar, konaklama sektörünün mevzuatta ağırlıklı olarak "Az Tehlikeli" ya da "Tehlikeli" sınıfında yer almasına rağmen, tesis içindeki operasyonel alt birimlerin ciddi riskler barındırdığına dikkat çekiyor. Sektörün iş kazalarında ilk 5 arasına girmesine neden olan temel iş güvenliği riskleri şu birimlerde yoğunlaşıyor:

Her ne kadar yasal olarak "Az Tehlikeli" veya "Tehlikeli" ağırlıklı olsa da, konaklama tesislerinde operasyonel olarak ciddi risk barındıran alt birimler bulunur:

Mutfak ve Restoran Bölümü: Kesikler, yanıklar, kaygan zemin nedeniyle düşmeler ve endüstriyel tüp/gaz kaçakları.

Kat Hizmetleri: Kimyasal temizlik maddelerine maruz kalma, ağır kaldırma nedeniyle kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları.

Teknik Servis ve Bakım: Elektrik çarpmaları, yüksekte çalışma (tadilat/boya), kazan dairesi riskleri ve lejyonella gibi biyolojik riskler (havalandırma ve havuz sistemlerinden kaynaklı) nedenlerle konaklama sektörü iş kazalarında ilk 4.sırada

KONAKLAMA SEKTÖRÜ İŞ KAZALARINDA İLK 4.SIRADA

Konaklama (NACE 55) iş kolu tek başına %5,7'lik pay ve yıllık 43.633 kaza vaka sayısı ile ulusal sıralamada 4. sırada yer almaktadır. Geniş tabirle "Turizm Endüstrisi" bileşenleri olarak kabul edilen Konaklama (NACE 55) ve Yiyecek-İçecek Hizmetleri (NACE 56) kolları kümülatif olarak değerlendirildiğinde, bu iki sektörün toplam iş kazalarındaki payı %12,3 seviyesine ulaşmaktadır. Bu oran, hizmet sektörünün İSG politikaları açısından inşaat ve imalat sanayii kadar kritik bir risk alanı oluşturduğunu kanıtlamaktadır.

Kaza Türleri ve Yaralanma Mekanizmaları

Resmî İSG analizleri ve revize SGK verilerine göre, otel konaklama tesislerinde meydana gelen kazaların morfolojik yapısında kayma, takılma ve düşme kaynaklı akut travmalar ilk sırada yer almaktadır.

Sektörel iş akış süreçlerine bağlı olarak kaza türlerinin öncelik sıralaması şu şekildedir:

Düzey veya yükseklik farkından kaynaklanan kayma ve düşmeler (akut yumuşak doku ve iskelet travmaları),Mutfak ve servis departmanlarında kesici/delici alet yaralanmaları,Sıcak sıvı, buhar veya endüstriyel mutfak ekipmanlarıyla temas sonucu oluşan termal yanıklar,Ergonomik olmayan yük taşıma, kaldırma ve tekrarlayan hareketlere bağlı kas-iskelet sistemi incinmeleri.

Cinsiyet Dağılımı ve Demografik Analiz

Konaklama sektöründeki istihdam yapısının heterojenliğine rağmen, iş kazası bildirimlerinde cinsiyet dağılımının asimetrik olduğu görülmektedir. SGK kayıtlarına göre, konaklama iş kolunda gerçekleşen iş kazalarında erkek çalışanların oranı %67 ile baskındır. Bu durum, fiziksel güç gerektiren teknik servis, bagaj hizmetleri, depo yönetimi ve ağır mutfak operasyonlarında erkek istihdamının yoğunlaşması ile açıklanabilmektedir.

Mortalite (Ölümlü Vaka) Analizi

Sektörün risk profili kaza sıklığı (frekansı) açısından yüksek olsa da, ölümle sonuçlanan iş kazaları (mortalite) açısından görece daha güvenli bir grafik çizmektedir. İnşaat (%30,3) ve ulaştırma/lojistik gibi yüksek riskli sektörlerle kıyaslandığında, konaklama iş kolundaki ölümlü iş kazası oranları istatistiksel olarak oldukça düşüktür. Sektör içi meydana gelen nadir ölümlü vakaların ise ağırlıklı olarak otellerin endüstriyel mutfak operasyonları ile yiyecek-içecek sağlanan tesisat/alt yapı birimlerinde (elektrik çarpması, gaz sıkışması vb.) yoğunlaştığı gözlenmiştir.

Mevsimsellik Etkisi ve Kronobiyolojik Dağılım

Kazaların aylara göre dağılım grafikı incelendiğinde belirgin bir mevsimsellik etkisi göze çarpmaktadır. İş kazası oranları özellikle Temmuz ve Ağustos aylarında tepe noktasına zirveye) ulaşmaktadır. Bu periyodik artış, yaz sezonunda kıyı turizminin hareketlenmesi,dönemsel (sezonluk) ve deneyimsiz iş gücü istihdamının artması ve aşırı iş yükünden kaynaklı yorgunluk/konsantrasyon kayıpları ile doğrudan korelasyon göstermektedir.

"Konaklama" Sektörü Araştırma Raporu (PDF)

 https://tekissendikasi.org/Bilgi/iskazalari-Raporu